- Określenie parametrów obiektywu : ogniskowa i średnica lustra głównego oraz wymiary lusterka wtórnego - to narzuca nam pozostałe wymiary instrumentu.
- Określenie wymiarów tubusa teleskopu z uwzględnieniem biegu promieni świetlnych: Czynność tę najlepiej wykonać na papierze w kratkę; łatwo rysować w skali.
- Schematyczne narysowanie tubusa z oprawą lustra głównego i wyciągu okularowego.
- Schematyczne narysowanie teleskopu w położeniu ustawionym w zenit - zwróćmy uwagę na wysokość na której znajduje się okular. Nie może być wyższa niż wysokość naszych oczu od ziemi. Wysokość tę dobrze jest zmierzyć na sobie, stojąc boso. (wysokośc od podłogi do linii naszych oczu przy lekkim pochyleniu głowy). Dajemy sobie tym samym margines bezpieczeństwa - stojąc w butach zyskujemy około 3 cm zapasu. Następnie tę wysokość (boso!) nanosimy na szkic (szkicując nie musimy zdejmować kapci! ;-)) i znamy orientacyjną wysokoąć statywu.
Problem dobrania wysokości, na której znajdzie się okular oraz wysokości osi łozyskujących tubus, wyjaśnia poniższy rysunek:
Praktycznie można przyjąć, że środek ciężkości ( a więc i oś wysokości lub deklinacji) uzbrojonego tubusa wypada w odległości około 1/4 - 1/3 licząc od dna tubusa. Wysokość okularu w położeniu teleskopu w zenicie powinna być maksimum taka sama, jak wysokość naszych oczu od ziemi, gdzy swobodnie stoimy. Wygodnie jest przyjąć wysokość o 5 cm niższą - pozwoli to na wygodną obserwację przy lekkim pochyleniu głowy. Jeżeli oś wysokości lub deklinacji znajduje się zbyt nisko, to przy obserwacji obiektów blisko horyzontu zmuszeni będziemy pracować na klęczkach! - Rozrysowanie budowy i wymiarów tubusa i wyznaczenie położenia przesłon, powierzchni lustra głównego i wyciągu okularowego. Tu dobrze dowiedzieć się o wymiary wyciągów okularowych (np. Astrokrak: fotowizualny przesuwny 2 cale: średnica otworu w tubusie: około 65 mm, wysokość wyciągu max. wsuniętego: 110 mm; przesuwny wizualny 1,25 cala: wysokość : 65 mm).
- Orientacyjne rozrysowanie elementów statywu z uwzględnieniem osi mocującej teleskop do statywu .
- Zaprojektowanie oprawy lustra, zamocowania jej w tubusie teleskopu oraz zaprojektowanie konstrukcji pająka. Szczególną uwagę zwróćmy na elementy regulacyjne położenia lustra głównego i wtórnego - od razu możemy przeanalizować i sprawdzić ich zasadę działania. Wskazane jest, by odbywała się na 3 śrubach: wtedy nie zachodzi uginanie się oprawy czy mozliwość luzu na którejkolwiek podpór czy śrub justującyh. Dla zobrazowania tego zjawiska pomyślmy: stół na 3 nogach stać będzie na każdym, nawet nierównym podłożu, a ten na 4 - stać bedzie stabilnie tylko wtedy, jeżeli wszystkie nogi będą opierały się w jednej płaszczyźnie. Podobnie i justacja na 4 śrubach - gdy któraś z nich będzie gorzej lub mocniej dokręcona: mogą wystąpić luzy.
- Zdecydowanie, z jakich materiałów wykonamy poszczególne komponenty, a które akcesoria zakupimy gotowe. Jakie materiały już mamy? Pomyślmy o narzędziach - część posiadamy, a część trzeba będzie pożyczyć lub zakupić - zawsze się przydadzą.
- Zgromadzenie potrzebnych materiałów. Na początek nie wszystko trzeba zgromadzić, zawsze coś się może ciekawego nasunąć na myśl - bądźmy otwarci. Ale zawsze musimy wiedzieć, co i gdzie będziemy zdobywać.
- Trasowanie wymiarów (pamiętajmy o naddatku 2 mm na obróbkę).
- PIŁY W RUCH!!!
- zdobycie (wykonanie lub zakup) optyki zwierciadlanej: lustra głównego i wtórnego (radzimy stanowczo zakup gotowego lusterka wtórnego z uwagi na znacznie trudniejszy proces jego figuryzacji do powierzchni dokładnie płaskiej), szukacza oraz okularów: na początek radzimy standardowy zestaw: okulary Plossla, lub lepiej: super Plossla o ogniskowych 25 mm i 10 mm. Nie żałujmy gotówki: pamiętajmy, że teleskop ma nam służyć bardzo długo. Soczewkę Barlowa możemy dokupić później. Jako orientacyjna zasadę możemy przyjąć, że średnica obiektywu głównego instrumentu powinna być około trzy - czterokrotnie większa od średnicy obiektywu szukacza.
- wykonanie tubusa
- wykonanie pająka
- wykonanie oprawy lustra głównego
- założenie luster w oprawy i zmierzenie rzeczywistego położenia powierzchni optycznych: odległości rodka czoła lustra głównego od denka oprawy oraz odległości od środka lusterka wtórnego do osi wkrętów mocujšcych pajšk, mierzšc wzdłuż osi optycznej tubusa. Przy prawidłowym doborze materiałów i wykonaniu zgodnie z naszym projektem, wartości te nie będą się różnić więcej niż o kilka milimetrów od założonych.
- wytrasowanie otworów mocujących oprawę lustra głównego i zamocowanie oprawy
- malowanie tubusa i wyczernianie
- składanie w całość oraz zamontowanie szukacza
- kolimacja całości
- próba widoczności i regulacje
- wyznaczenie położenia środka ciężkości uzbrojonego w pełni tubusa (to już w pełni działający teleskop, ale jeszcze bez statywu...)
- wyznaczenie wysokości statywu (budujšc statyw starajmy się, aby był dość niski: zwiększy to sztywność statywu)
- wykonanie statywu
Średnica lusterka wtórnego dla teleskopów o małej światłosile wynosi około 1/5 średnicy lustra głównego, a dla światłosilnych instrumentów: około 1/4 średnicy lustra głównego.
Światłosilne i duże teleskopy dobrze jest zaopatrzyć w yciąg okuarowy o średnicy 2 cale - umożliwi to również podłączenie aparatu fotograficznego i wykonywanie zdjęć w ognisku głównym - a więc rejestrację dużego fragmentu nieba. Takie fotowizualne wyciągi okularowe można nabyć bezpośrednio u producenta: kontakt: Janusz Płeszka, http://www.astrokrak.pl/ Dokładne wymiary tubusa: Średnicę wewnętrzną i długość, średnicę i wysokość wyciągu okularowego, jak i związaną z tymi parametrami krótszą oś lusterka wtórnego można obliczyć za pomocą programu Newtwin - do pobrania w dziale dotyczącym oprogramowania astronomicznego na stronach http://www.teleskopy.pl/
Powrót na główną www.teleskopy.pl Coś o Heweliuszu Aktualności Co i gdzie zdobyć? Co i jak zrobić? Porady praktyczne Najczęstsze problemy Jak zdobyć teleskop - indeks Zaczynamy Linki Status naszej strony